Hành trình tái tạo gương mặt cho bệnh nhân bị khối u, ung thư

Tìm lại gương mặt cho bệnh nhân sau phẫu thuật khối u

Ở tuổi 17, Khánh Trang (tên nhân vật đã được thay đổi, ngụ TPHCM) không ngờ cơn đau âm ỉ dưới hàm lại là dấu hiệu của một khối u xương hàm. Ban đầu, Trang nghĩ mình chỉ bị đau răng hoặc mọc răng khôn nên đi khám nha khoa. Tuy nhiên, chỉ khi chụp phim, em mới phát hiện có khối u dưới xương hàm và phải nhập viện điều trị.

Nhận chẩn đoán, nữ sinh không khỏi hoang mang, đặc biệt khi được chỉ định phẫu thuật tái tạo xương hàm bằng xương lấy từ cẳng chân. Điều khiến em lo lắng nhất là khuôn mặt sẽ thay đổi sau ca mổ. "Là con gái và còn đi học, em rất sợ ngoại hình bị ảnh hưởng, ngại gặp bạn bè", Khánh Trang chia sẻ.

Tuy nhiên, sau hơn một năm điều trị, khuôn mặt của Khánh Trang đã phục hồi gần như bình thường. "Đến bây giờ, em hài lòng với kết quả. Khuôn mặt của em đã đẹp và cân đối hơn nhiều so với những gì em từng lo lắng", em nói.

Không chỉ lấy lại diện mạo, Khánh Trang hiện ăn nhai, giao tiếp bình thường và hầu như không gặp trở ngại nào trong sinh hoạt hàng ngày.

Bệnh nhân Khánh Trang được tái tạo xương hàm bằng xương cẳng chân. Ảnh: Mai Ly

Bệnh nhân Khánh Trang chỉ là một trong số rất nhiều bệnh nhân được can thiệp phẫu thuật vùng đầu, mặt, cổ. PGS.TS Nguyễn Anh Khôi - Trưởng khoa Ngoại Đầu cổ - Hàm mặt, Bệnh viện Ung Bướu TPHCM - cho biết, những trường hợp phải cắt bỏ một phần khuôn mặt, nhiều nhất là bệnh nhân ung thư xương hàm trên, xương hàm dưới hoặc các khối u vùng đầu, cổ đã xâm lấn vào xương hàm. Sau khi loại bỏ khối u, người bệnh không chỉ bị biến dạng khuôn mặt mà còn có nguy cơ mất các chức năng quan trọng như nói, nuốt và ăn nhai.

Là bệnh viện chuyên khoa tuyến cuối, khoảng 60-70% bệnh nhân đến Bệnh viện Ung Bướu TPHCM ở giai đoạn III-IV. Hầu hết trường hợp này đều được tái tạo ngay trong cuộc mổ nhằm khôi phục tối đa chức năng và diện mạo. Theo PGS Khôi, điều người bệnh lo lắng nhất không chỉ là ung thư mà còn là nỗi sợ mất gương mặt và khả năng giao tiếp sau phẫu thuật.

Công nghệ 3D đã định hình lại gương mặt cho bệnh nhân ung thư

Những năm gần đây, kỹ thuật tạo hình đã có nhiều bước tiến khi ứng dụng công nghệ dựng hình 3D và lập kế hoạch trên máy tính. Bác sĩ có thể sử dụng hình ảnh của phần khuôn mặt lành để thiết kế cấu trúc tái tạo cho bên tổn thương, giúp phục hồi khoảng 90% hình dạng khuôn mặt trong nhiều trường hợp.

Sau 16 năm phát triển, từ chỗ chỉ thực hiện 1-2 ca tái tạo mỗi tuần do thiếu trang thiết bị, hiện Khoa Ngoại Đầu cổ - Hàm mặt, Bệnh viện Ung bướu TPHCM đã thực hiện khoảng 20 ca mỗi tuần với tỉ lệ thành công ngay lần phẫu thuật đầu tiên 99%.

Mỗi người bệnh đều có những thiết kế 3D riêng trước khi phẫu thuật. Ảnh: Mai Ly

Bà Trịnh Phương Anh - Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ Tầm nhìn 3 Chiều (3D Tech Vision) - cho hay, doanh nghiệp hỗ trợ bác sĩ lập kế hoạch phẫu thuật và thiết kế mô hình tái tạo bằng công nghệ 3D cho bệnh nhân ung thư vùng đầu - cổ. Từ dữ liệu chụp CT, đội ngũ kỹ sư dựng mô hình 3D, thiết kế dụng cụ cắt và nẹp titan cá thể hóa theo chỉ định của bác sĩ.

Theo bà Anh, công nghệ 3D giúp cá thể hóa điều trị, sử dụng hình ảnh phần khuôn mặt lành để tái tạo vùng tổn thương, góp phần phục hồi diện mạo hài hòa hơn sau phẫu thuật và nâng cao hiệu quả điều trị.