Du lịch Syria tái sinh sau chiến tranh

Khi các hướng dẫn viên của công ty kín lịch dẫn tour, Ayoub Alsmadi, giám đốc một công ty lữ hành địa phương tin rằng thời điểm du lịch Syria tái sinh đã đến.

"Xin chào, tôi đang ở Damascus. Mùa đông ở đây rất đẹp, mọi thứ đều tốt hơn trước", Ayoub Alsmadi, người sáng lập công ty du lịch Syria Scope Travel, nói.

Ngày 8/12/2024, quân nổi dậy kiểm soát thủ đô Damascus, lật đổ chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad chỉ sau 11 ngày phát động chiến dịch tấn công quy mô lớn ở thành phố Aleppo. Giờ đây, lá cờ xanh, trắng, đen với ba ngôi sao ở giữa của lực lượng nổi dậy (Free Syria) tung bay trên bầu trời thành phố. Những nhà điều hành địa phương như Alsmadi hy vọng ngành du lịch sẽ tái sinh sau thời gian dài bị tàn phá bởi chiến tranh.

Cảng biển Tartus nằm cạnh biển Địa Trung Hải của Syria được chụp vào năm 2022. Ảnh : AFP

Lần đầu tiên kể từ năm 2011, khi Syria chìm vào nội chiến dài hàng thập kỷ khiến hàng trăm nghìn thường dân thiệt mạng, các hãng không quốc tế như Qatar Airways và Turkish Airlines đã nối lại hoạt động tại Damascus. Hiện tại, chính phủ nhiều nước, như Mỹ, vẫn khuyến cáo công dân không nên đến Syria do "nguy cơ khủng bố, bất ổn và xung đột vũ trang". Bộ Ngoại giao Anh vẫn thông báo với công dân "hãy rời Syria bằng mọi cách". Dù vậy, các công ty du lịch ở Syria vẫn mạo hiểm quảng bá các tour mới và mở lịch đặt tour đón khách trong những tháng tới.

Giữa tháng một, chỉ 6 tuần sau khi quân nổi dậy lật đổ Assad, công ty của Alsmadi đã chào đón những du khách đầu tiên tại biên giới Lebanon-Syria. Anh hy vọng ngành du lịch Syria sẽ phát triển nhanh sau sự ra đi của Assad và khi chính phủ các nước ngừng khuyên du khách "đừng đến Syria" cũng sẽ là lúc ngành du lịch nơi đây bùng nổ. Du lịch luôn là ngành đầu tiên bị ảnh hưởng và phục hồi cuối cùng khi có bất kỳ biến cố nào xảy ra, ngành du lịch Syria cũng không ngoại lệ.

Năm 2010, Syria đón hơn 10 triệu lượt khách, theo James Wilcox, người sáng lập Untamed Borders, công ty du lịch chuyên tour mạo hiểm địa phương. Hiện tại, công ty bắt đầu mở các đợt đặt tour đưa khách Syria vào tháng 4. Wilcox tin rằng du lịch là công cụ mạnh mẽ giúp các nước phục hồi kinh tế sau nhiều năm chiến tranh, đặc biệt là ở quốc gia nhiều ngành công nghiệp khác đã bị tàn phá trong cuộc xung đột như Syria.

Trước nội chiến, du lịch chiếm 14% GDP đất nước. Với lịch sử kéo dài từ thời cổ đại đến nay, Syria là một trong những cái nôi văn hóa - lịch sử hấp dẫn nhất thế giới. Du khách đổ xô đến tham quan các địa điểm như Palmyra, thành phố cổ của Hy Lạp - La Mã nhưng ngày nay phần lớn đã bị ISIS phá hủy, cũng như những tàn tích, lâu đài có từ thời Thập tự chinh. Damascus được biết đến là một trong những thành phố có người sinh sống liên tục (không bị bỏ hoang) lâu đời nhất thế giới, cùng bờ biển Địa Trung Hải nổi tiếng với các khu nghỉ dưỡng ngập nắng cũng là điều thu hút du khách quốc tế.

Pháo đài thời trung cổ Krak des Chevaliers được UNESCO công nhận là di sản, không bị tổn hại nhiều trong chiến tranh, tại Syria. Ảnh: AFP

Adnan Habbab, giám đốc công ty du lịch Nawafir Travel and Tours, cho biết vào năm 2010, công ty luôn kín tour kín khách. Một năm sau đó, khi nội chiến xảy ra, Habbab gần như "ngồi không". "Bất kỳ khi nào tôi đưa khách quốc tế đến Syria, mật vụ luôn xuất hiện trong văn phòng tôi và hỏi khách đó là ai", Habbab nhớ về quãng thời gian sống trong nội chiến và thừa nhận đây là thời điểm đầy thử thách của những người làm du lịch như ông.

Bất chấp khó khăn, những người làm trong ngành dịch vụ đều mong muốn tái sinh ngành du lịch nước nhà, vốn luôn thu hút khách. Alsmadi lớn lên ở thủ đô Damascus, là nhân chứng sống của cuộc nội chiến. Anh đã chứng kiến ngôi nhà của gia đình bị phá hủy trong thời gian đó. Với anh, du lịch là đam mê. Anh tò mò về lịch sử, yêu ngôn ngữ văn hóa nước nhà và vui mừng vì đã ở lại Syria thay vì đi tị nạn. "Tôi muốn giúp du lịch phục hồi", anh nói.

Hiện nay, khi các hướng dẫn viên của công ty anh kín lịch dẫn tour, Alsmadi tin rằng thời điểm du lịch Syria tái sinh đã đến.

Habbab, người đã mở cửa lại khách sạn của mình để đón khách cũng như tổ chức các tour du xuân 2025, đồng ý với Alsmadi. Khách du lịch đến Syria hiện có thể nói chuyện, đi lại tự do, theo Habbad. Các doanh nghiệp du lịch cũng đang mở lại. Ông lạc quan về tương lai du lịch tươi sáng của quốc gia, ít nhất sẽ sáng hơn nhiều so với 53 năm dưới thời Assads.

Trước đây, khách đến Syria chủ yếu là những người đam mê lịch sử. Khi du lịch được phục hồi vào năm 2017, Habbad chủ yếu bán tour liên quan đến chủ đề này. Hiện tại, ông tiếp tục mở lại các tour tương tự đến nhà tù Saydnaya, nơi từng hành quyết các tù nhân chính trị và các thành phố như Aleppo và Homs, dù đã bị phá hủy hoàn toàn. Ông tin rằng các chuyến thăm đến đây tác động tích cực và du khách hiểu hơn về những gì dân Syria đã trải qua. Theo ước tính của Cơ quan tị nạn Liên Hợp Quốc, trong những năm qua, 14 triệu người Syria phải bỏ nhà cửa, quê hương.

Habbad tin rằng cần biến các nhà tù thành bảo tàng, để khách quốc tế có thể hiểu hơn lý do người dân Syria phải đi thuyền đến châu Âu hay chạy trốn đến Bắc Mỹ. "Họ có lý do để làm vậy, họ sợ hãi", ông nói.

Tương tự, Alsmadi muốn du khách đến thăm các địa điểm như Palmyra, nơi lưu giữ lịch sử của Syria trong đống đổ nát vì "du khách sẽ muốn biết về chiến tranh".

Các công ty lữ hành địa phương tin rằng nếu Syria vẫn ổn định, ngành du lịch được phục hồi sẽ giúp đất nước tái thiết quan hệ ngoại giao với quốc tế, xây dựng lại nền kinh tế.

Shane Horan, người sáng lập Rocky Road Travel, chuyên về các điểm đến như Iraq, Afghanistan và Yemen, cho biết đã nhận được nhiều lời đặt tour của khách đến Syria vào tháng 2. Họ sẽ bắt đầu dẫn tour theo nhóm vào tháng 4. Horan nói du khách lo ngại đến Syria du lịch là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, Horan vẫn khuyến khích quốc tế ghé thăm nơi này vì "du lịch là một phần trong quá trình chữa lành của Syria".

Gareth Johnson, đồng sáng lập Young Pioneers Tours, coi du lịch là động lực thúc đẩy các quốc gia hậu chiến tranh. Công ty lên kế hoạch cho các chuyến tham quan trùng với các sự kiện văn hóa, bao gồm Lễ hội Marmarita, sự kiện của người theo đạo Thiên Chúa được tổ chức vào tháng 8.

"Du lịch không chỉ mang lại sự hiểu biết mà còn giúp nền kinh tế địa phương", Gareth Johnson, đồng sáng lập Young Pioneers Tours nói. Khách quốc tế không chỉ là điều người dân địa phương khao khát mà họ thực sự xứng đáng được tận hưởng.

Hãy đến Syria, bạn sẽ chứng kiến lịch sử thế giới đang diễn ra như thế nào, theo Habbab. "Đất nước ngay lúc này giống như một lễ hội", ông nói.

Anh Minh (Theo CNN)