Đại biểu đề xuất chủ đầu tư mới trả nghĩa vụ tài chính còn dang dở của dự án

Chủ đầu tư khó khăn tài chính, dự án mắc kẹt

Thảo luận tại tổ ngày 22.10 về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga - Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng cho rằng, cần giải quyết trực tiếp vướng mắc trong chuyển nhượng dự án khi chủ đầu tư cũ không còn hoặc suy giảm nghiêm trọng năng lực tài chính, chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính nhưng có nhà đầu tư khác đủ năng lực muốn tiếp nhận và tiếp tục triển khai.

Theo đại biểu, yêu cầu hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ trước khi chuyển nhượng có thể tạo ra nghịch lý đối với những chủ đầu tư đã mất khả năng tài chính. Đây chính là nhóm cần chuyển nhượng dự án để tháo gỡ khó khăn, nhưng lại phải có đủ nguồn lực để hoàn thành nghĩa vụ tài chính mới có thể thực hiện việc chuyển nhượng.

Trong khi đó, dự án đình trệ khiến đất đai chưa được khai thác hiệu quả, nguồn vốn tín dụng bị mắc kẹt và nghĩa vụ với khách hàng kéo dài. Nếu có nhà đầu tư mới đủ năng lực, sẵn sàng tiếp nhận dự án và thực hiện các nghĩa vụ liên quan, việc thiếu một cơ chế xử lý phù hợp có thể khiến nguồn lực tiếp tục bị đình trệ.

Đại biểu đề nghị ở giai đoạn hoàn thiện dự thảo hiện nay cần lựa chọn phương án xử lý rõ ràng ngay trong luật, thay vì tiếp tục dừng ở yêu cầu nghiên cứu.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng cần giải quyết trực tiếp vướng mắc trong chuyển nhượng dự án khi chủ đầu tư cũ không còn hoặc suy giảm nghiêm trọng năng lực tài chính. Ảnh: Hạo Thiên

Chuyển giao nghĩa vụ nhưng không được thất thu ngân sách

Một phương án được đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề xuất là nghiên cứu cho phép bên nhận chuyển nhượng kế thừa nghĩa vụ tài chính chưa hoàn thành, với các điều kiện chặt chẽ.

Theo đó, nghĩa vụ tài chính phải được cơ quan có thẩm quyền xác định, kiểm chứng; dự án phải có đầy đủ cơ sở pháp lý; bên nhận chuyển nhượng phải chứng minh năng lực thực hiện. Phần nghĩa vụ tương ứng có thể được thanh toán trực tiếp từ giá trị chuyển nhượng vào ngân sách hoặc phải có biện pháp bảo đảm đủ chắc chắn.

Đại biểu nhấn mạnh nguyên tắc xử lý là không xóa nghĩa vụ, không giảm nghĩa vụ và không để thất thu ngân sách. Việc thay đổi chủ thể thực hiện nghĩa vụ chỉ nhằm tạo điều kiện đưa nguồn lực đang bị đóng băng trở lại nền kinh tế.

Đề xuất này đặt ra yêu cầu phân biệt rõ giữa chuyển giao trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ và miễn trừ nghĩa vụ tài chính. Nhà đầu tư tiếp nhận dự án phải đáp ứng các điều kiện về năng lực và cam kết thực hiện nghĩa vụ theo cơ chế được luật quy định. Cơ quan quản lý cũng cần có căn cứ xác định khoản nghĩa vụ phải thực hiện và phương thức bảo đảm thu ngân sách.

Bên cạnh cơ chế chuyển nhượng, đại biểu đề nghị rà soát đồng bộ với Luật Đất đai và Luật Đầu tư. Một dự án bất động sản khi chuyển nhượng có thể phát sinh đồng thời việc thay đổi nhà đầu tư, xử lý quyền sử dụng đất, đăng ký biến động và các thủ tục liên quan. Nếu các quy trình được thiết kế rời rạc, doanh nghiệp có thể phải thực hiện nhiều thủ tục hoặc bị kiểm tra lặp lại.

Do đó, bà đề xuất thiết kế theo hướng một đầu mối, một bộ hồ sơ dùng chung và cùng một điều kiện không bị kiểm tra nhiều lần.