Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc và cuộc hội ngộ sau 3 thập kỷ

13:45 16/02/2025
Đêm 17/2/1979, khi đang bị thương nằm trong căn hầm gần sông Nậm Na, tôi nghe thấy tiếng bước chân. Giật mình, thôi chết rồi! Nghĩ địch đến đây rồi, tôi đã chuẩn bị sẵn lựu đạn để chống trả, trường hợp xấu nhất là tự sát. Thế nhưng tiếng người của mình vang lên “có ai ở đây không” và tôi thấy trên mũ có hình ngôi sao. Tôi được cứu rồi!”, bà Phạm Thị Hà kể lại bằng chất giọng rất hào sảng.

Đi cùng ông Tạ Quang Lượng đến nhà bà Phạm Thị Hà vào một buổi tối tháng Giêng, thời tiết se se lạnh, phóng viên VOV đã cùng ông bà “sống lại” ký ức của 46 năm về trước khi cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc xảy ra, tháng 2/1979.

"Đánh nhau, cứ một lát lại có người bên cạnh mình ngã xuống”

Ngày 17/2/1979, thực hiện kế hoạch vạch ra từ trước, nhà cầm quyền Trung Quốc lúc đó đã phát động cuộc tiến công quy mô lớn xâm phạm lãnh thổ Việt Nam trên toàn tuyến biên giới phía Bắc từ Phong Thổ (Lai Châu) đến Móng Cái (Quảng Ninh).

Thực hiện quyền tự vệ chính đáng, quân và dân Việt Nam anh dũng chiến đấu, giáng trả quyết liệt.

Bà Hà, ông Lượng và bà Hồng (từ trái sang) cùng nhau ôn lại ký ức.

Cựu chiến binh Tạ Quang Lượng (SN 1960, hiện sống tại Long Biên, Hà Nội), bấy giờ là cán bộ chiến sĩ của Đồn Biên phòng 33 Công an vũ trang (nay là Đồn Biên phòng cửa khẩu Ma Lù Thàng, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu).

Cùng với tiếng súng Pôn Pốt phía Tây Nam, biên giới phía Bắc bắt đầu nóng dần. Bị tấn công từ sáng sớm ngày 17/2/1979 và đến 9h được lệnh cho rút quân nhưng Đồn 33 vẫn kiên trì trụ vững đến 18h cùng ngày.

Mặc dù lực lượng mỏng, ít vũ khí nhưng đơn vị chúng tôi đã cầm cự và chống lại ba tiểu đoàn của Trung Quốc xâm lược, diệt ba xe tăng và 600 tên địch”, cựu chiến binh Tạ Quang Lượng nhớ lại.

Cái chết bỏ qua ông nhưng nhiều đồng đội khác ở Ma Lù Thàng không được như vậy. "Đánh nhau, cứ một lát lại có người bên cạnh mình ngã xuống. Chỉ nghe tiếp "bụp", thấy trán đồng đội thủng một lỗ, phía sau vỡ ra nên ban đầu rất sợ." – ông Lượng kể.

Sau khi địch chiếm đồn, đoàn của ông Lượng gồm 9 đồng chí được yêu cầu quay lại tìm thương binh, tử sĩ. Vừa cùng nhau lần mò trong rừng, vừa phải tránh né ánh đèn pha công xuất lớn và những quả đạn pháo, những tràng súng máy của địch.

Chuyện xảy ra trong đêm 17-18/2/1979, sau việc tìm thi thể, ông Lượng và đồng đội được lệnh rút sâu vào nội địa, vừa đi vừa gỡ mìn ở các bãi mìn mà ta đã gài lại. Trên đường ra, ông cùng đồng đội phát hiện một ngọn đèn leo lét trong căn hầm ven suối Nậm Na.

Có ai ở đây không?”, ông Lượng lên tiếng hỏi.

Ai đấy?”, giọng nói một người phụ nữ vang lên, kèm theo đó là tiếng súng lên đạn.

Ai ở trong đó?”, nghe thấy tiếng nói ấy, xác định là người của mình, ông Lượng cùng những người khác ngó đầu vào. Trước mặt là hình ảnh một người phụ nữ đang lê lết đôi chân đầy máu. Trên tay là khẩu súng đã lên nòng.

Em là bộ đội của đơn vị 741, vận tải đạn lên trên chốt”, người phụ nữ nói.

Thấy đồng đội của mình nát một bên đùi, ông Lượng cùng những chiến sĩ khác đã cởi áo lót băng bó vết thương. Sau đó cõng bà Hà từ trong hầm ngược lên trên đồi, vượt qua sông.

Người phụ nữ đó chính là hạ sĩ Phạm Thị Hà, thuộc đơn vị vận tải của Trung đoàn 741, hiện sống tại Hà Nội.

Tiếng bước chân và ngôi sao vàng trên mũ

Nhớ lại ngày hôm đó, bà Hà cho hay, sáng 17/2/1979, bà nhận lệnh tải đạn lên chốt thuộc đại đội 5, Tiểu đoàn 42 của 741, gần Ma Lù Thàng.

Vì đơn vị chủ yếu là nữ, nên được ưu tiên rút ra bên ngoài. “Thế nhưng chúng tôi không rút và kiên quyết sẽ chiến đấu đến cùng”, bà Phạm Thị Hà kể lại chắc nịch.

Khi đến gần chốt, bà Hà cùng người bạn thân là bà Đỗ Thị Minh Hồng (sinh năm 1959) bị pháo của địch bắn trúng. Bà Hà bị mảnh đạn chém qua đùi và ngón tay, còn bà Hồng bị thương ở mông và cánh tay. Sau đó, tất cả thay phiên dìu nhau xuống hậu cứ.

Đến cây số 4, cả nhóm gửi bà Hà tại một đơn vị công binh sau đó tiếp tục di chuyển. Trong tình thế hỗn loạn, bà Hà bị thất lạc, mọi người lo lắng bà đã bị bắt. Thế nhưng đến đêm khuya, bà Hà được đưa vào bên trong một căn hầm.

Tôi được dìu về căn hầm rồi nằm đó chờ đợi. Không biết làm thế nào. Tôi rất sợ, tay cầm chặt súng và nghĩ nếu địch vào đây mình sẽ chiến đấu đến cùng, không để bị bắt”, bà Hà chia sẻ.

Bà Hà, ông Lượng và bà Hồng (từ trái sang).

Giữa đêm khuya tĩnh mịch, trong căn hầm chỉ le lói ánh đèn, bà Hà vẫn nằm co ro trong hầm, vết thương đau nhức. Đột nhiên, tiếng bước chân vang lên, mỗi lúc một gần hơn. Dù đã chuẩn bị tinh thần cho tình huống xấu nhất, bà vẫn không khỏi hoang mang, tim đập dồn dập.

Đúng lúc ấy, một giọng nói vang lên: “Có ai ở đây không?”, bà Hà hoang mang đáp lại, rồi trong ánh sáng mờ ảo, bà nhận ra trên chiếc mũ người kia có hình ngôi sao vàng. Một niềm vui sướng tột cùng dâng trào.

Là người của mình!”, bà Hà thốt lên, cố gắng bò ra, một niềm xúc động khôn nguôi.

Để tránh bị phát hiện, bà Hà được đưa đi theo một lối khác. May mắn, họ tìm thấy 2 can rỗng nên chặt cây chuối, ghép vào làm bè, để nữ thương binh lên trên.

Địch đóng quân rất gần, chỉ cần một tiếng động nhỏ cũng có thể bị phát hiện và tấn công. Vì thế, mọi động tác đều phải diễn ra trong im lặng tuyệt đối.

Khi chiếc bè đã sẵn sàng, chúng tôi đưa đồng chí Hà lên, lợi dụng bóng đêm bí mật vượt sông”, ông Lượng kể.

Trong quá trình đó, khi đói, chỉ có thể nhai gạo sấy hoặc kiếm chút rau rừng cầm hơi. Khi khát, thì vục nước suối uống vội rồi lại tiếp tục di chuyển. Có lúc, họ phải bám vào nhau, dìu nhau từng bước vì kiệt sức.

“Anh em cứ thay nhau cõng đồng chí Hà. Đến giữa dòng, địch phát hiện, bắn xối xả khiến trong đoàn hy sinh thêm 2 người”, ông Lượng nuối tiếc kể lại.

Ba ngày sau, cả nhóm thoát ra ngoài an toàn. Gặp xe cứu thương của quân đội, bà Hà được bàn giao lại để đưa đi chữa trị. Từ đó giữa ông Lượng và bà Hà không còn thông tin về nhau.

Nếu không có họ, có lẽ tôi đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường ấy…”, bà Hà xúc động nhớ lại.

Tình hình của bà Hồng cũng không mấy khả quan, sau khi thất lạc người bạn thân thiết, lại nghe tin báo những người trong hầm hy sinh hết, không còn ai sống sót.

Bà được đưa vào trú ẩn ở trong một hang động ở Lâm trường Ma Li Pho và đành ở lại đó. Tình hình vẫn rất căng thẳng. “Một số đơn vị khác đã lần lượt rút lui, còn lại mình tôi bị mắc kẹt ở đây”, bà Hồng nhớ lại.

Sau nhiều ngày cố thủ, đến đêm 20 (20/2/1979), một con đường máu được mở ra để đưa thương binh ra ngoài. Bà Hồng được đồng đội buộc võng, dùng tấm tăng để kéo vượt sông, rồi tiếp tục dìu đi bộ suốt mấy ngày liền.

Bà Hồng (bên trái) và bà Hà (bên phải) hồi còn trẻ. (Ảnh: NVCC)

Cuộc hội ngộ sau 3 thập kỷ

May mắn, hai người bạn thân Hà và Hồng đều được đưa về điều trị tại Bệnh viện 92. Họ gặp lại nhau và tiếp tục được chuyển qua điều trị ơ nhiều bệnh viện tuyến dưới như Bệnh viện 106, 109, rồi về 203 Hương Canh an dưỡng.

Sau thời gian điều trị, cả hai trở về đơn vị cũ, tiếp tục học tập và công tác. Đến cuối năm 1979, được cử đi học lớp y tá tại Tiểu đoàn 24, sư đoàn 326. Sau khi hoàn thành khóa học, hai người bạn thân công tác tại trạm xá của Trung đoàn 741. Đến cuối năm 1982, cả hai ra quân.

Giờ đây, tôi và Hà không chỉ là đồng đội năm xưa mà còn là chị em trong gia đình. Hà là em chồng của tôi, còn tôi là chị dâu của Hà. Gần 50 năm rồi, già hết rồi nhưng vẫn gắn bó với nhau tới tận bây giờ”, bà Hồng chia sẻ.

Sau chiến tranh, ông Lượng xuất ngũ, trở về quê nhà, mang theo những ký ức mà ông nghĩ sẽ chẳng bao giờ được lấp đầy.

Vào một ngày mùa hè năm 2009, tròn 30 năm kể từ ngày đó, ông Lượng nghe được tin tức về bà Hà từ một người đồng đội, rồi gọi điện hỏi thăm khắp nơi.

Khi hỏi thăm đến bệnh viện huyện Hoài Đức, nơi bà Hà công tác, ông Lượng đã gọi cho một người hàng xóm gần nhà. Nghe tin, bà Hà tức tốc chạy sang.

Khi Hà nghe máy, tôi nói: anh là Lượng đây, đoàn anh đã cứu em, đưa ra ngoài an toàn tháng 2/1979 đấy. Em có nhớ không?”, ông Lượng hỏi.

Bà Hà vừa bất ngờ, vừa xúc động. Hai người hẹn nhau tham gia buổi gặp mặt nhân dịp Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng, ngày 3/3 hằng năm.

Hôm ấy cố gắng ra Mỹ Đình nhé! Bọn anh tập trung ở đó để gặp mặt, liên hoan”, ông Lượng nói.

Các chiến sĩ chụp hình lưu niệm với bộ đội đồn Ma Lù Thàng sau trận 17/2/1979. (Ảnh: NVCC)

Giây phút hội ngộ sau 30 năm không chỉ là cuộc gặp gỡ của hai con người, mà còn là cuộc gặp lại ký ức về những ngày bom đạn gầm rú, đất trời rung chuyển, về những ngày cận kề cái chết ở biên giới phía Bắc.

Họ không còn là những người lính trẻ nơi chiến trường xưa, nhưng tình đồng đội vẫn vẹn nguyên. Họ hứa sẽ không để lạc nhau thêm một lần nữa.

Những năm gần đây, những người lính Đồn 33 cũ tìm về, chung tay góp sức dựng Đài tưởng niệm các liệt sĩ. Đài tưởng niệm nhìn xuống dòng Nậm Na, cách Cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng, tỉnh Lai Châu khoảng 5km.

Khói lửa năm xưa nhường chỗ cho những công trình mới, vết xích xe tăng giờ được thay bằng những bánh xe hàng hóa lăn qua biên giới, nhưng ký ức về một thời máu lửa vẫn khắc sâu trong lòng những người ở lại.

Có thể bạn quan tâm
Cống 500 tỉ giải quyết bài toán mặn cho Sóc Trăng

Cống 500 tỉ giải quyết bài toán mặn cho Sóc Trăng

12:45 30/04/2025

Sóc Trăng - Cống âu Rạch Mọp chính thức đưa vào vận hành giúp ngăn mặn , trữ ngọt, điều tiết nguồn nước cho 2 tỉnh Sóc Trăng và Hậu...

Hai cháu bé chết bất thường tại nhà ông bà ngoại

Hai cháu bé chết bất thường tại nhà ông bà ngoại

12:45 30/04/2025

Lãnh đạo UBND xã Thọ Thanh (huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa) xác nhận, địa phương vừa xảy ra vụ việc 2 cháu nhỏ tử vong bất thường tại nhà ông bà ngoại. Hiện, cơ quan pháp y Công an tỉnh Thanh Hóa đang khám nghiệm hiện trường, làm các thủ tục pháp y để làm rõ nguyên nhân. Theo vị lãnh đạo này, khoảng 23h tối 21/4, xã nhận được thông tin sự việc trên nên cùng công an tới gia đình ông bà Đ., Th. (ngụ thôn 1, xã Thọ Thanh), là ông bà ngoại của 2...

Gián đoạn chương trình 3D mapping ở TPHCM do mưa to

Gián đoạn chương trình 3D mapping ở TPHCM do mưa to

12:45 30/04/2025

TPHCM - Tối 26.4, thời tiết TPHCM bất ngờ đổ mưa to khiến chương trình nghệ thuật 3D mapping quốc tế bị gián đoạn.

Xe khách tông liên hoàn rồi lao vào nhà dân, 1 người chết, nhiều người bị thương

Xe khách tông liên hoàn rồi lao vào nhà dân, 1 người chết, nhiều người bị thương

12:45 30/04/2025

Ngày 28/4, ông Hoàng Đức Cường, Chủ tịch UBND phường Phượng Sơn, thị xã Chũ (Bắc Giang) cho biết, vụ tai nạn xảy ra vào sáng cùng ngày trên Quốc lộ 31, khu vực Cầu Đất. Xe khách 45 chỗ đâm vào ô tô con rồi va chạm với một xe máy, đồng thời làm ảnh hưởng đến một căn nhà gần hiện trường. “Bước đầu lực lượng chức năng xác định, có một người chết tại chỗ, nhiều phương tiện giao thông bị hư hỏng nặng”, ông Cường cho biết thêm. Lực lượng chức năng của...

4 sĩ quan cấp tá quân đội nhận nhiệm vụ mới

4 sĩ quan cấp tá quân đội nhận nhiệm vụ mới

23:46 29/04/2025

Mới đây, các cơ quan đã công bố, trao quyết định điều động, bổ nhiệm với 4 sĩ quan cấp tá quân đội giữ chức vụ mới.

Báo động ô nhiễm bụi mịn: Việt Nam “bắt tay” hành động tìm lại bầu trời xanh

Báo động ô nhiễm bụi mịn: Việt Nam “bắt tay” hành động tìm lại bầu trời xanh

23:45 29/04/2025

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang hoàn thiện Kế hoạch hành động quốc gia khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí, với các mục tiêu cụ thể đến giai đoạn 2025 - 2030, với từng nhóm giải pháp.

Giao khoán rừng, đất lâm nghiệp: Cần quyết sách “sát” với chính quyền hai cấp

Giao khoán rừng, đất lâm nghiệp: Cần quyết sách “sát” với chính quyền hai cấp

09:45 29/04/2025

Ngành lâm nghiệp cần xây dựng một nghị định bao trùm, sửa đổi tất cả các nghị định khác để tháo gỡ những vướng mắc, phù hợp với chính quyền hai cấp và khắc phục những vấn đề khó khăn trong thực tiễn.

Chủ tịch Quốc hội dự Lễ khánh thành, tôn tạo Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn

Chủ tịch Quốc hội dự Lễ khánh thành, tôn tạo Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn

17:45 28/04/2025

Ngày 28/4, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Lễ khánh thành công trình Bảo tồn tôn tạo Di tích Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn (xã Triệu Thành, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị). Đặt vòng hoa, dâng hương, tri ân các Anh hùng liệt sĩ tại Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị. Trong chuyến công tác tại các tỉnh Đồng Bằng sông Cửu Long và Miền Trung, ngày 28/4, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Lễ khánh thành công trình Bảo tồn...

Phó Chủ tịch Quốc hội Lào thăm và làm việc tại Điện Biên

Phó Chủ tịch Quốc hội Lào thăm và làm việc tại Điện Biên

13:00 28/04/2025

Điện Biên - Ngày 24.4, Thượng tướng Suvon Luongbunmi - Phó Chủ tịch Quốc hội Lào cùng đoàn công tác đã đến thăm, làm việc tại tỉnh.

Co loi xay ra
Co loi xay ra
Ago Mom cải thiện khả năng thụ thai, tình trạng hiếm muộn ở phụ nữ
Ago Dad hỗ trợ sức khỏe sinh sản nam giới bổ sung dưỡng chất cần thiết, tăng cường sức khỏe, bổ thận và ích tinh cho nam giới
Ống hút giấy, cốc giấy, ly giấy, bát giấy, tô giấy, đĩa giấy
Cốc Giấy Là Gì? Tại sao chúng ta nên sử dụng Cốc Giấy?
Cốc giấy, Ly giấy
Ống hút giấy
Ống hút giấy
Du học Nhật Bản, Học bổng Nhật Bản, Việc làm tại Nhật Bản, Dịch vụ ở Nhật Bản, Aishin Hà Nội
Du học Nhật Bản
Thông tin du học